Słownik pojęć myśliwskich

ambona — stanowisko myśliwskie zbudowane kilka metrów nad ziemią,
odpowiednio zamaskowane
badyle — nogi łosia, jelenia
Bałwanek – kukła dzikiej kaczki, puszczana na wodę, wabi inne kaczki
Broda – pęk piór na szyi głuszca
Bródka – krótkie piórka ułożone w płaską szczoteczkę, tuż przy nasadzie ogona słonki
Bulgot – głos wydawany przez koguty cietrzewia podczas toków
Burknięcie – odgłos zrywającego się do lotu jarząbka
Chrapanie – głos wydawany przez słonkę w trakcie lotu godowego (ciągu)
Ciąg – lot godowe słonek lub przelot dzikich kaczek lub gęsi na wodę wieczorem
Ciec – ucieczka piesza kuraków
Ciecier – cietrzew kogut
Ciecieruk – młody cietrzew kogut
Cieciorka – kura cietrzewia
Ciek – nogi ptaków, kuraków
Czuszykanie – głos wydawany przez koguta cietrzewia podczas toków
Czyrykanie – głos wydawany przez zwołujące się kuropatwy
Daszek (posyp) – paśnik dla kuropatw lub bażantów
Gastrolity – u ptactwa – drobne kamyki, połykane wraz z pokarmem. Ulokowane w tzw. żołądku mięśniowym pomagają w rozcieraniu twardego pożywienia
Głuszak – pisklę głuszca
Głuszka, głuszyca – samica głuszca
Igły – rogowe igiełki u leśnych kuraków wyrastające po bokach palców, zanikające po tokach
Igrzysko – toki głuszca
Kantak – pazur na tylnym palcu ptaka drapieżnego
Kaptur, kapa – nakrycie głowy ptaka łowczego
Kłapak, klapak – młoda, zwykle nielotna kaczka
Klapanie – pierwsza zwrotka pieśni głuszca
Klaskanie, korkowanie – trzecia zwrotka pieśni głuszca
Kokanie – głos wydawany przez cieciorkę (kurę cietrzewia)
Kołnierz – długie piórka wokół szyi koguta bataliona
Kosacz – stary cietrzew
Krajce – brzegi dzioba jastrzębia
Krechtanie – głosy wydawane przez głuszca podczas zapadów
Krektun – jednoroczny głuszec nie biorący udziału w tokach
Krykucha – kaczka krzyżówka wyhodowana w niewoli, do wabienia kaczorów w czasie wiosennych godów
Lira – ogon cietrzewia
Loty – skrzydła ptaków
Lustro – biała plama na barkach głuszca i cietrzewia
Marmurek – białe plamy na sterówkach ogona głuszca
Murzyn – młody kogut cietrzewia
Nielot – młody ptak nie umiejący latać lub dorosły w okresie pierzenia
Nogawice – gęste upierzenie na zgrzebłach głuszca
Nurek – ptak łowczy potrafiący atakować od spodu
Ostroga – wyrostek z tyłu odnóży kuraków
Oślada – trop kury na śniegu
Pancerz – upierzenie piersi głuszca
Paprzysko – miejsce piaskowych kąpieli ptaków
Pianie – wydawanie ostrego głosu przez koguta bażanta
Pielesz – gniazdo ptaka drapieżnego
Pierzenie się – wymiana upierzenia u ptaków
Podkowa – brązowy łuk na piersi kuropatwy
Podlot – młody ptak zaczynający latać
Sady – zlatywanie się w jedno miejsce kaczek
Siąg – rozpiętość skrzydeł ptaków
Skoki – część nóg ptaka
Skrzekot – niepłodny mieszaniec cietrzewia i głuszca
Starka –samica ptaka wodząca młode
Syk – jeden z głosów cietrzewia wydawany podczas toków
Szczotki – igły, piórka u nóg koguta głuszca w okresie godowym
Szlifowanie, czyhitanie – ostatnia zwrotka pieśni głuszca
Świstanie – głos wydawany przez słonkę w czasie ciągów
Tabun – duże stado dzikich gęsi lub kaczek
Toki – gra godowa u ptaków
Tokowik – ptak, który pierwszy odzywa się na tokowisku
Tokowisko – sadowisko, teren na którym odbywają się toki
Trelowanie – druga zwrotka pieśni głuszca
Ubranie – ubarwienie ptaków
Uszy – czuby z piór wyrastające tyłu głowy samca bataliona
Wachlarz – ogon koguta głuszca
Wąsy – długie pióra przy dziobie koguta –dropia
Widłówka –młoda kuropatwa po utracie środkowych sterówek
Wiosła – nogi ptaków wodnych
Zapady – wieczorne przyloty kogutów głuszca na tokowisko
Zasadzanie głuszca – umiejscowienie zapadającego wieczorem głuszca
Zierniki – oczy ptaków
Zimowisko – miejsce spędzania zimy ptaków wędrownych
Zloty – gromadzenie się ptaków w jednym miejscu
bekowisko — okres godowy danieli
biegi — nogi dzika
bukowisko — okres godowy u łosi
byk — samiec łosia, jelenia, daniela
cewka — noga sarny
chłyst — młody byk jeleń, który nie bierze udziału w rykowisku
chmara — stado jeleni, danieli
ciele — młody łoś, jeleń, daniel
ciołek — roczny byczek łosia, jelenia lub daniela
ciota, licówka — łania prowadząca chmarę
fajki — kły w górnej szczęce dzika
farba — krew zwierzyny
fartuszek — pęk białych włosów przy sromie sarny
gach — samiec zająca
gwizd — ryj dzika
huczka — okres godowy dzików
koza — samica sarny
kozioł — samiec sarny
kwiat — ogon zwierzyny płowej
lampy — oczy wilka
locha — samica dzika
lustro — biała sierść na zadzie łani
łania — samica jelenia, daniela
łyżka — uszy zwierzyny płowej
myłkus — samiec zwierzyny płowej o zniekształconym porożu
narogi — jadalne narządy wewnętrzne zwierzyny płowej
odyniec — stary dzik samiec
patrochy — wnętrzności zwierzyny
rudel — stado saren
siuta — samica sarny
suknia — sierść zwierzyny płowej
szable — kły dolnej szczęki dzika samca
tabakiera — zakończenie ryja dzika
talerz — biała sierść na zadzie sarny
złom — gałązka będąca znakiem ubicia zwierzyny
zrzut — odpadłe poroże zwierzyny płowej
A – ambona > stanowisko myśliwskie zbudowane nad ziemią na słupach,
czasem na drzewie,
– anons > głos psa oznajmiający znalezienie zwierzyny, inaczej oszczek,
– anonser > pies myśliwski głoszący znalezienie zwierzyny,
– antabka > bączek – uchwyt do mocowania paska broni myśliwskiej,
– apel > sygnał rozpoczęcia polowania,
> posłuszeństwo psa myśliwskiego,
– aportowanie > przynoszenie przez psa myśliwskiego strzelonej zwierzyny
lub podstrzałków,
– automat > broń myśliwska samopowtarzalna, może być śrutowa
lub kulowa,
– awantaż > odchylenie kolby w prawo lub w lewo od osi lufy,
B – badyle > nogi łosia, jelenia lub daniela,
– badylarz > łoś byk, o porożu w kształcie krótkiej tyki z długimi
palczastymi odnogami,
– bałamut > pies gończy gubiący trop lub głoszący ptaka,
– bałuch > hałas, gwar w kniei spowodowany przez naganiaczy,
– bałuchy > trzeszcze – oczy zająca,
– bałwanek > kukła dzikiej kaczki, puszczana na wodę wabi inne kaczki,
– bałyk > czołganie się psa ku wytropionej zwierzynie,
– baran > samiec muflona,
– baranek > inaczej kszyk,
– barłóg > legowisko dzików lub niedźwiedzi,
– bartnik > niedźwiedź,
– barwa > farba – krew zwierząt łownych,
– basior > dorosły samiec wilk,
– basista > jeleń byk wyróżniający się grubym głosem,
– bączek > antabka – uchwyt do mocowania paska broni myśliwskiej,
– bąkać > wydawanie głosu przez psy gończe po znalezieniu tropu,
– bekowisko > okres godowy danieli lub miejsce godów danieli,
– berło > drążek na który sadza się ptaka łowczego,
– biała stopa > teren pokryty śniegiem,
– bieg > noga dzika,
– bielenie > zdejmowanie skóry z ubitej zwierzyny,
– blaski > inaczej trzeszcze – oczy zająca,
– bobrowanie > przeszukiwanie terenu przez zwierzęta,
– bobrowisko > osiedle bobrów,
– bokobrody > kępki dłuższych włosów, wyrastające na policzkach rysia,
dzika, jenota,
– bok > inaczej nadlufka – broń myśliwska o dwóch lufach ułożonych pionowo,
– broda > narośl pokryta dłuższym włosem, zwisająca pod szyją łosia,
> dolna część grzywy jelenia byka,
> pęk piór na szyi głuszca,
– brok > dawna nazwa bardzo drobnego śrutu,
– bródka > krótkie piórka ułożone w płaską szczoteczkę,
tuż przy nasadzie ogona słonki,
– bruzda > wgłębienie na tykach poroża jeleniowatych,
> wgłębienie w profilu gwintowania lufy,
– buchtowanie > rycie w ziemi przez dziki w poszukiwaniu żeru,
– buchtowisko > miejsce zryte przez dziki,
– bukowisko > okres godowy i miejsce godów łosi,
– bulgot > głos wydawany przez koguty cietrzewia podczas toków,
– burknięcie > odgłos zrywającego się z ziemi jarząbka,
– byk > samiec żubra, łosia, jelenia, daniela,
– byk stadny > jeleń byk, władający chmarą w okresie rykowiska,
C – cap > samiec kozicy,
– cewki > nogi sarny,
– chłyst > młody jeleń byk, który w czasie rykowiska przebywa
w pobliżu chmary,
– chmara > stado żubrów, jeleni, łosi, danieli,
– chorągwie > inaczej flagi – fragmenty scypułu zwisające z tyk jelenia
w czasie wycierania,
– chrap > głos łosia byka w czasie bukowiska,
– chrapanie > głos wydawany przez słonkę w trakcie lotu godowego (ciągu),
– chrapy > nozdrza żubra, zwierzyny płowej, muflona, kozicy,
– chyb > długa i gęsta szczecina na grzbiecie dzika,
– ciąg > przelot dzikich kacze lub gęsi na wodę rano lub wieczorem,
> loty godowe słonek
– ciągnięcie > powolne poruszanie się, wędrowanie żubrów,
zwierzyny płowej, muflonów,
– ciec > ucieczka piesza kuraków,
– ciecier > cietrzew kogut,
– ciecieruk > młody cietrzew kogut
– cieciorka > kura cietrzewia,
– cieczka > okres godowy lisów, wilków, borsuków, jenotów, psów,
– cieki > nogi ptaków, kuraków,
– cielę > żubr, jeleń, daniel w pierwszym roku życia,
– cuch > węch psa myśliwskiego,
– czarna stopa > teren pozbawiony pokrywy śnieżnej,
– czemchanie > wycieranie poroża ze scypułu,
– czternastak > jeleń byk o siedmiu odnogach na każdej tyce,
– czterodwudziestak _ jeleń byk mający po dwanaście odnóg na każdej tyce,
– czochrać się > wycieranie o drzewa jeleni lub dzików,
– czuszykanie > głos wydawany przez koguta cietrzewia podczas toków,
– czyrykanie > głos wydawany przez zwołujące się kuropatwy,
D – darniak > samiec sarny (rogacz) o wybitnie słabych parostkach i małej tuszy,
– daszek > posyp – paśnik dla kuropatw lub bażantów,
– dławienie > duszenie zwierzyny przez drapieżniki czworonożne,
– dołowanie > umieszczanie strzałów poniżej miejsca celowania,
– dubeltówka > śrutowa broń myśliwska o dwóch lufach ułożonych
poziomo obok siebie,
– dublet > ustrzelenie dwóch sztuk zwierzyny dwoma kolejnymi strzałami,
– dwudwudziestak > jeleń byk noszący wieniec o jedenastu
odnogach na jednej tyce,
– dwudziestak > jeleń byk o dziesięciu odnogach na jednej tyce,
– dwudziestka > śrutowa broń myśliwska kaliber 20,
– dwunastak > jeleń byk o sześciu odnogach na jednej tyce,
– dwunastka > śrutowa broń myśliwska kaliber 12,
– dwururka > inaczej dubeltówka,
– dyndować > o lisie, borsuku wilku lub jenocie – biec truchtem,
– dziesiątak > jeleń byk o pięciu odnogach na jednej tyce,
– dzikarz > pies myśliwski używany do polowań na dziki,
– dziwerówka > strzelba myśliwska o lufach wykonanych ze stali
damasceńskiej,
E – ekspres > łamana broń myśliwska kulowa o dwóch lufach,
– elaboracja > własnoręcznie wykonywanie śrutowej amunicji myśliwskiej,
– eżektor > wyrzutnik łusek w myśliwskiej broni łamanej,
F – fafle > obwisłe górne wargi psa myśliwskiego – wyżła,
– fajki > kły dzika rosnące w górnej szczęce,
– farba > krew zwierzyny,
– farbować > zostawiać krew na tropie,
– fartuszek > pęk jasnych włosów przy sromie sarny,
– fiołek > gruczoł zapachowy u lisa, znajdujący się przy nasadzie ogona,
– fladrować > zakładać fladry,
– fladry > sznury z czerwonymi szmatkami, służą do polowań na wilki,
– flagi > fragmenty scypułu zwisające z tyk jelenia w trakcie wycierania poroża,
– flanka > skrzydło myśliwych zagięte w kierunku miotu,
– flankować > obstawiać stanowiska na flankach,
– flinta > inne określenie strzelby myśliwskiej,
– fuzja > inne określenie strzelby myśliwskiej,
M- maisz, maiż > młody niedoświadczony ptak łowczy,
– majak > czółno zamaskowane trzciną lub gałęziami, do polowań
na ptactwo wodne,
– malowanie > wycieranie się dzików i jeleni o drzewa po wyjściu z babrzyska,
– mamrotanie > mruczenie niedźwiedzia,
– marcowanie > okres godowy u rysia i żbika,
– marczak > zając urodzony w marcu,
– markowanie > zaznaczanie przez wyżła obecności zwierzyny,
– marmurek > białe plamy na sterówkach ogona głuszca,
– matecznik > bezpieczna ostoja zwierzyny,
– medalion > spreparowana głowa z szyją ptaka lub ssaka,
– mener > przewodnik psa myśliwskiego,
– michałek > dubelt, pochodzący z drugiego lęgu,
– mieszek > wabik na przepiórki,
– mięsiarz > pogardliwe określenie myśliwego za wszelką cenę dążącego
do zdobycia zwierzyny,
– mikita > lis,
– mikot > wabik do wabienia kozłów,
– miot > część terenu z którego naganka pędzi zwierzynę podczas
polowania zbiorowego,
> młode zwierząt ssących urodzone z jednej ciąży,
– młódka > młody ptak łowczy,
– mnich > jeleń byk o porożu w kształcie niskich guzów,
– molet > nacięcia matujące powierzchnię szyny lub nasadę muszki
w myśliwskiej broni palnej,
– morda > pysk drapieżników,
– możdżeń > wyrostek kostny na czaszce jeleniowatych na którym
nasadzane jest poroże,
– murzyn > młody kogut cietrzew,
– muszla > przyrząd do wabienia jeleni byków w okresie rykowiska,
– myłkus > samiec zwierzyny płowej o porożu wyraźnie zniekształconym,
– myszka > młody piżmak,
N- nadlufka > broń myśliwska o lufach ułożonych pionowo,
– nadoczniak > druga odnoga wieńca jelenia byka lub łopaty daniela,
– naganiacz > pomocnik myśliwego, którego zadaniem jest naganianie zwierzyny,
– naganka > grupa naganiaczy współpracujących ze sobą na polowaniu
zbiorowym,
– na pomyka > sposób polowania na zające, polegający na tym, że myśliwy
idzie przed siebie i strzela do napotkanej zwierzyny,
– narogi > jadalne narządy wewnętrzne zwierzyny grubej,
– narzynacz > pies myśliwski szarpiący i gryzący ubitą zwierzynę,
– nazimek > młody zając urodzony w jesieni,
– nemrod > żartobliwa nazwa myśliwego,
– niedokuna > młoda kuna,
– niedolisek > młody lis,
– niedostęp > cecha tropu jeleniowatych, odcisk tylniego badyla nie dosięga
odcisku przedniego badyla,
– niekoronny > jeleń byk noszący wieniec, którego tyki nie mają koron,
– nielot > młody ptak nie umiejący latać lub dorosły w okresie pierzenia,
– nogawice> gęste upierzenie na zgrzebłach głuszca,
– norowce > psy myśliwskie przeznaczone do pracy w norach,
– nurek > ptak łowczy potrafiący atakować od spodu,
O
– obciąć > ustalić za pomocą tropienia obecność zwierzyny w miocie,
– obcierka > strzał raniący powierzchownie zwierza,
– objazd > sposób polowania szczególnie na lisa, polegający na objeżdżaniu
znajdującej się na polu zwierzyny tak aby zbliżyć się na odległość
strzału,
– obkładanie > przeszukiwanie przez psa myśliwskiego pola w celu
wystawienia lub wypłoszenia ptactwa, (inaczej okładanie),
– oczniak > pierwsza od róży odnoga wieńca jelenia i łopaty daniela,
– oczyć > rozglądanie się zwierzyny,
– odbić > odłączyć się od stada,
– odkapturzyć > zdjąć kaptur z głowy ptaka łowczego,
– odnoga > odgałęzienie tyki w porożu jeleniowatych,
– odprawa > nagroda dla psów gończych w postaci patrochów upolowanej
przy ich pomocy zwierzyny,
– odprzodówka > dawna broń myśliwska ładowana od przodu,
– odtrąbić > grać na sygnałówce, sygnały zakończenia polowania lub
na śmierć ubitej zwierzyny,
– odtylcówka > broń myśliwska ładowana od tyłu,
– odwiatr > woń wydzielana przez strzeloną zwierzynę,
– odyniec > samiec dzika powyżej 4 lat,
– odzew > odezwanie się na trąbce, w odpowiedzi na sygnał myśliwski,
– oganiać > obieganie przez jelenia byka chmary łań w czasie rykowiska,
– okno > otwór wejściowy do nory lisa,
– omyk > ogon zająca,
– opalone > brązowe lub czarne zabarwienie oręża dzika i haków jelenia,
– opolować > objąć polowaniem część łowiska,
– oręż > trofeum myśliwskie z dzika – szable i fajki, czasem wieniec jelenia,
– organista > młody jeleń byk, który pierwszy rozpoczyna rykowisko,
– osacznik > dawna nazwa naganiacza,
– osada > łoże,
– osadzanie zwierzyny > zatrzymywanie w miejscu zwierzyny przez psa,
– osiadła > zwierzyna, która nie zmienia swojej ostoi,
– osiemnastak > jeleń byk o dziewięciu odnogach na każdej tyce,
– oskrzydlić > postrzelić ptaka w skrzydło,
– osmużać > obielić zająca lub królika (ściągnąć skórę),
– ostatni kęs > włożony w pysk strzelonej zwierzyny fragment złomu,
– ostęp > część lasu z ostoją zwierzyny,
– ostoja > teren stałego przebywania zwierzyny,
– ostroga > wyrostek z tyłu odnóży kuraków,
> pierwszy sęk łopaty daniela,
– ostrolotka > trofeum z jednej z lotek w skrzydle cietrzewia i słonki,
– ostry > o psie – cięty,
– oszczek > szczekanie psa myśliwskiego, sygnalizującego znalezienie lub
wytropienie zwierzyny,
– oślada > trop kury na śniegu,
– otok > długa smycz służąca do prowadzenia psa myśliwskiego,
– otrąbić > ogłosić koniec polowania sygnałem myśliwskim,
– otropić > ustalić miejsce przebywania zwierzyny za pomocą tropów,
– owca > samica muflona,
– ósmak > jeleń byk z wieńcem o czterech odnogach na każdej tyce,
P- padać w ogniu > zwierzyna, która po strzale pozostaje na miejscu,
– pancerz > upierzenie piersi głuszca,
> zewnętrzna powłoka pocisku kulowego,
> twardy łój pod skórą karku i grzbietu odyńca w okresie huczki,
– paprać się > piaskowa kąpiel ptaków,
– paprzysko > miejsce piaskowych kąpieli ptaków,
– paradoks > gwintowanie końca lufy w broni śrutowej,
– parasol > typ paśnika dla zwierzyny w kształcie parasola,
– parkot > woń jelenia byka podczas rykowiska,
– parkoty > okres godowy zajęcy,
– parostki > poroże sarny kozła,
– pasynek > odnoga na łopacie łosia,
– paszcza > otwór gębowy niedźwiedzia, rysia, wilka i psa,
– paśnik > urządzenie łowieckie do zadawania karmy zwierzynie,
– patrochy > niejadalne wnętrzności zwierzyny,
– patroszenie > usuwanie wnętrzności strzelonej zwierzyny,
– patry > inaczej trzeszcze, oczt zająca,
– perły > zgrubienia i wyrostki na tykach jelenia i rogacza,
– perukarz > kozioł o porożu zdeformowanym w kształcie narośli, zwykle
pokrytej scypułem, związane z utratą jąder,
– pędzel > inaczej wiecheć – kiść włosów na organach płciowych byka, tryka
i dzika,
– pędzelek > kępka włosów na uchu rysia,
– pędzenie > naganianie zwierzyny przez nagankę w kierunku myśliwych,
– pętla > krótkie rzemyki służące przytrzymaniu ptaka łowczego,
> splątane tropy zająca na śniegu,
– pianie > wydawanie ostrego głosu przez koguta bażanta,
– piastun > młody niedźwiedź, samiec pozostający z matką do następnego
roku,
– pielesz > gniazdo ptaka drapieżnego,
– pień > wyrostek kostny na czole samców zwierzyny płowej, na którym
osadzone jest poroże,
– pierzenie się > wymiana upierzenia u ptaków,
– pies > samiec borsuka, lisa i jenota,
– pióra > patrz chyb,
– piórko malarskie > ostrolotka u słonki,
– piórkować > dobijać postrzelonego ptaka,
– pióro > nazwa ptactwa łownego,
– piston > inaczej kapiszon – spłonka,
– pistonówka > strzelba kapiszonowa,
– piszczałka > wabik na jarząbki,
– piszczeć > wydawanie głosu przez kozę,
– plusk > kielnia – ogon bobra,
– płaszcz > pancerz – zewnętrzna powłoka pocisku kulowego,
– płochacz > pies myśliwski do płoszenia zwierzyny z zarośli,
– płowa zwierzyna > jelenie, sarny, łosie i daniele,
– pniaki > haki – grandle,
– pochwa > futerał na głownię białej broni myśliwskiej,
– pocisk > rażąca część naboju myśliwskiego,
– podchód > sposób polowania, podchodzenie zwierzyny na odległość
strzału,
– podeszwa > spód stopy niedźwiedzia,
– podrywać się > zrywanie się ptaków do lotu,
– podjazd > rodzaj polowania, polegający na podjeżdżaniu do zwierzyny
przez myśliwego furmanką lub saniami,
– podkładacz > myśliwy, który naprowadza psy na trop zwierzyny,
– podkowa > brązowy łuk na piersi kuropatwy,
– podlot > młody ptak, zaczynający latać,
– podpórka > laska lub rozwidlony drążek do podparcia broni przy strzale,
– podprowadzać > zaprowadzić myśliwego na spotkanie ze zwierzyną,
– podryw > sposób polowania, polegający na strzelaniu do ptactwa
płoszonego przez samego myśliwego,
– podstrzelić > strzelać do zwierzyny wychodzącej na sąsiada, podczas
polowania zbiorowego,
– poduszka > baka – wypukłość na kolbie broni myśliwskiej, do której
przykłada się policzek,
– pojedynek > samiec zwierzyn, wiodący samotny tryb życia,
– pokot > rozkład – ogół zwierzyny ubitej na polowaniu,
> upolowana zwierzyna, ułożona wg określonych zasad,
– polano > wiecha – ogon wilka,
– pole > teren na którym odbywa się polowanie,
> rok pracy psa myśliwskiego,
– położyć > upolować celnym strzałem,
– pomiatać > wydawać potomstwo, u psów, borsuków, wilków i lisów,
– pomruk > głos wydawany przez jelenia byka i borsuka,
– pomykać > biec (o lisie, zającu i króliku),
– ponowa > świeży opad śniegu,
– poprawka > drugi strzał do tej samej zwierzyny,
-poroże > wyrostki kostne, nasadzane na możdżeniach u jeleniowatych,
zrzucane corocznie i ponownie nasadzane,
– poryk > jednorazowy, głośny ryk jelenia byka,
– posadzić > strącenie zdobyczy na ziemię przez ptaka łowczego,
– poskromić > zmusić ptaka łowczego do poddania się woli układającego,
– posoka > farba – krew zwierzyny grubej,
– posokowiec > pies myśliwski pracujący na farbie,
– postrzał > miejsce trafienia zwierzyny,
– postrzałek > zwierz raniony,
– posyp > daszek – paśnik dla kuropatw lub bażantów,
– posznurować > o lisie pobiec prosto,
– prawka > prawa lufa broni myśliwskiej,
– prosić się > wydawanie potomstwa przez lochę,
– prośna > ciężarna locha,
– prowadzenie > przewodzenie stadu,
> opieka samicy nad potomstwem,
> przesuwanie lufy za poruszającym się celem,
– przechera > sprytny lis,
– przecinka > wycięta w lesie wizura lub ścieżka,
– przelatek > dzik urodzony w ubiegłym roku,
– przelot > patrz ciąg – loty na żerowiska,
> wiosenne i jesienne wędrówki ptaków do miejsc lęgowych
lub na zimowiska,
– przełaj > w dawnej Polsce, jeden z ciężarów łowieckich,
polegający na pilnowaniu zwierzyny zmieniającej swoją ostoję,
– przesadzić > przeskakiwanie zwierzyny przez linię myśliwych,
– przesmyk > stałe miejsca przechodzenia zwierzyny zmieniającej ostoję,
– przestęp > trop jelenia charakteryzujący się tym, że odcisk tylnego
badyla przekracza odcisk badyla przedniego,
– przetrzebić > zmniejszyć znacznie liczbę zwierzyny,
– przewód > kanał w lufie,
– przeziernik > przyrząd celowniczy z otworem w środku, zastępuje
szczerbinkę,
– przezimek > zwierzyna urodzona poprzedniego roku,
– przodownica > łania, locha, owca prowadząca chmarę, watachę, stado,
– przybitka > korek z wojłoku lub tektury oddzielający śrut od prochu,
– przyrzut > szybkie przyłożenie broni do ramienia,
– przyspiesznik > urządzenie ułatwiające oddanie precyzyjnego strzału,
– przystrzelanie broni > wyregulowanie przyrządów celowniczych,
– ptak łowczy > drapieżny ptak, używany do polowań,
– ptaszarnia > pomieszczenie dla ptaków łowczych,
– ptaszniczka > długa myśliwska broń palna, używana do polowań na ptaki,
– pudło > chybiony strzał,
– puller > obsługujący maszyny do podawania rzutków,
– pyza > nos żubra i łosia,
R – racica > rozdwojone kopyto zwierzyny płowej, żubra, kozicy, muflona i dzika,
– raciczki > szpile – wyrostki rogowe znajdujące się powyżej racic,
– rakieta > zaznaczenie strzału komorowego przez zwierzynę płową, podskok,
– rant > kryza,
– rapcie > racice dzika,]
– rapeta > noga dzika,
– remiza > porośnięty krzewami i drzewami teren wśród pól,
– repetier > powtarzalna, kulowa broń myśliwska,
– repetować >przeładować broń po oddaniu strzału,
– roczniak > jednoroczne zwierzę,
– rogacz > kozioł – samiec sarny,
– rogi > kostne wyrostki z pochwami rogowymi na kościach czołowych
żubra, kozicy i muflona,
– rogować > uderzać rogami, dotyczy równierz zwierzyny płowej,
– rohatyna > dawna myśliwska broń drzewcowa,
– rojst > bagniste i grząskie miejsce, zwykle ostoja łosia,
– rosochy > poroże łosia łopatacza,
– rozbić się > rozproszyć, np. stado kuropatw czy wataha dzików,
– rozdęcie > uszkodzenie lufy polegające na rozszerzeniu średnicy lufy,
– rozerwanie > uszkodzenie lufy polegające na miejscowym rozerwaniu jej,
– rozkład > patrz pokot,
– rozładowanie > wyjęcie naboi z komory nabojowej i magazynka,
– rozłoga > rozpiętość tyk poroża zwierzyny płowej,
– rozrzut > odchylenie pocisków od idealnego toru,
– rozpórka > prawidło do suszenia skór zwierząt futerkowych,
– róg > wabik na jelenia,
> trąbka myśliwska,
> wyrostek czołowy u pustorogich,
– róża > pierścień kostny otaczający tykę u nasady w porożu zwierzyny
płowej,
– róża daszkowa > róża o spadzistym kształcie,
– ruja > okres godowy,
– rujka > głos wydawany przez byka łosia podczas pokrywania klępy,
– rujowisko > zagłębienie w ziemi wykonane przez daniela, w którym
odbywa się krycie łań,
– rusznikarz > rzemieślnik, zajmujący się wyrobem lub naprawą broni palnej,
– ruszyć > wypędzić zwierzynę z ostoi,
– rwać się > zrywanie się ptactwa,
– ryczeć > wydawanie głosu przez jelenie byki podczas rykowiska,
– ryk > głos jelenia byka podczas rykowiska,
– rykoszet > odbicie się kuli lub śrutu od przeszkody, zmieniające kierunek
lotu pocisku,
– rykowisko > okres godowy jeleni,
– rzucać > wydawać potomstwa,
– rzutek > krążek z łupliwego materiału, będący celem przy strzelaniu
sportowym z myśliwskiej broni śrutowej,
– rzutkarz > strzelający sportowo do rzutków,
S – sady > zlatywanie się w jedno miejsce kaczek,
– sadlisty > zwierzyna obrośnięta tłuszczem,
– sadowić umieszczać ptaka łowczego na berle,
– sadzić > szybki bieg zwierzyny,
– sagalasówka > dawna broń myśliwska, z końca XVIII wieku,
– sak > rodzaj sieci do łapania ptaków,
– samopał > kłusownicza broń, działająca samoczynnie po potrąceniu przez
przechodzące zwierzęta,
– samura > locha,
– sarnina > dziczyzna z sarny,
– scypół > owłosiona, bogato ukrwiona skóra porastająca tworzące się
poroże jeleniowatych,
– sekundowanie > naśladowanie przez wyżła innego, który wystawia
zwierzynę,
– selekcjoner > myśliwy posiadający uprawnienia do wykonywania odstrzału
selekcyjnego,
– selekt > sztuka przeznaczona do odstrzału selekcyjnego,
– sęk > wyrostek na łopacie daniela i łosia,
– sfora > rzemień do prowadzenia psów gończych,
> kilka lub kilkanaście psów gończych,
– siać >duży rozrzut broni myśliwskiej,
– siąg > rozpiętość skrzydeł ptaków,
– sidło > kłusownicza pętla do łapania zwierzyny,
– siekaniec > używane zamiast śrutu drobne kawałki ołowiu lub innego metalu,
– sierść >uwłosienie zwierzyny,
> określenie zwierzyny płowej i dzików przy układaniu pokotu,
– sietnik > mający pieczę nad sieciami w dawnej służbie łowieckiej,
– siodło > biała plama po obu stronach grzbietu muflona,
– siuta > koza,
– skałka > w broni skałkowej, krzemień do krzesania iskier,
– skałkówka > dawna broń myśliwska, odpalana iskrą ze skałki,
– skarmiać > zużycie karmy do karmienia zwierzyny,
– skład > postawa strzelecka myśliwego,
– składać się > podniesienie broni do dołka strzeleckiego,
– składność broni > dopasowanie broni do myśliwego,
– skłuć > dobić kordelasem postrzałka,
– skłusować > pozyskać nielegalnie zwierzynę,
– skoki > nogi zająca,
> część nóg ptaka,
– skolenie > głos lisa,
– skrocz > kłus łosia, polegający na równoczesnym posuwaniu
obu lewych badyli, a następnie obu prawych,
– skrom > tłuszcz zająca i królika,
– skromny > tłusty,
– skrzekot > niepłodny mieszaniec cietrzewia i głuszca,
– skrzydła > flanki – ustawiane pod kątem prostym do linii myśliwych,
krańcowe stanowiska,
– słuchy > uszy dzika, zająca i królika,
– słupek > siad na tylnych skokach zająca lub królika,
– smuż > skóra zająca i królika,
– smycz > rzemień lub linka do prowadzenia psa przy nodze,
– sokolarnia > miejsce hodowli ptaków łowczych,
– sokolnictwo > układanie i polowanie z ptakami łowczymi,
– sokolnik > polujący z ptakami łowczymi lub je układający,
– solnik > lizawka,
– spadły > słaby wychudzony zwierz,
– spałowanie > zdzieranie zębami przez jelenie, łosie i daniele, kory z drzew,
– spłonka > część naboju myśliwskiego, służąca do zapalenia prochu,
– spudłować > nie trafić do zwierzyny,
– spust > język spustowy broni myśliwskiej,
– spuścić > zwolnić psa z otoku lub smyczy,
> zestrzelić lecącego ptaka,
– stanowić > zatrzymanie przez psy gonionego zwierza, dające możliwość
dojścia i oddania strzału myśliwemu,
– stanowisko > miejsce gdzie myśliwy oczekuje na zwierza,
– starka > samica ptaka wodząca młode,
– staśmienie wieńca > silnie spłaszczone tyki poroża jelenia,
– stawka > noga lisa i borsuka,
– stękanie > głos byka jelenia i łosia, przypominający stękanie,
– stopa > określenie powierzchni ziemi podczas polowania,
– stopka > zakończenie kolby broni myśliwskiej,
– stożek przejściowy > zwężanie się przewodu lufy za komorą nabojową,
– stójka > zatrzymanie się psa legawego, w charakterystycznej pozie,
przed zwietrzoną zwierzyną,
– strąbić > zwołać myśliwych za pomocą trąbki,
– stroik > wabik na ptaki,
– strugi > przednie siekacze zająca i królika,
– strychulec > krótko obcięty ogon wyżła niemieckiego,
– strzałowe > opłata za pozyskaną zwierzynę,
– strzelba > śrutowa broń myśliwska,
– strzelony > zwierz trafiony śmiertelnie,
– strzyc > obgryzać rośliny,
> nadstawiać uszu,
– strzyże > wąsy zająca,
– suka > samica psa, lisa, jenota lub borsuka,
– suknia > sierść zwierzyny płowej i dzika,
– sygnałówka > myśliwska, metalowa trąbka do grania sygnałów myśliwskich,
– syk > jeden z głosów cietrzewia, wydawany podczas toków,
– sylwetka > obrys zwierza,
– szabas > przerwa w tokach cietrzewia podczas wschodu słońca,
– szable > dolne kły dzika,
– szarak > zając,
– szarawary > długie włosy obrastające uda ssaków drapieżnych,
– szarża > atak dzika,
– szczecina, szczeć > włosy na ciele dzików,
– szczek > głos wydawany przez psy, lisy i sarny,
– szczenna > ciężarna suka,
– szczerbinka > część przyrządów celowniczych otwartych na lufie broni
myśliwskiej,
– szczotki > igły – piórka u nóg koguta głuszca w okresie godowym,
– szczuć > gonić zwierzynę chartami,
– szczwacz > układacz chartów i ogarów,
– szczwać > polować z chartami,
– szczwany > zwierz doświadczony, chytry,
– szczypce > dawniej kleszcze do łapania borsuków żywcem,
– szesnastak > jeleń byk o ośmiu odnogach na tykach,
– szesnastka > broń śrutowa, kaliber 16,
– szlak > droga, którą często ciągnie zwierzyna,
– szlakować > tropić zwierzynę,
– szlifowanie > czyhitanie, głucha pieśń – ostatnia zwrotka pieśni głuszca,
– sznur > trop wilka lub lisa,
– sznury > fladry,
– szpicak > samiec zwierzyny płowej w pierwszym porożu w kształcie szpiców,
– szpile > raciczki,
– szpilki > igły,
– szpony > palce ptaków drapieżnych, uzbrojone w pazury,
– sztucer > myśliwska broń kulowa,
– sztuka > pojedynczy zwierz,
– szyć > strzelać wiele razy,
– szdlarz > samiec jeleniowatych o porożu bez odnóg,
– szydło > ostre zakończenie tyk jelenia byka i kozła,
> tyka jeleniowatych pozbawiona odnóg,
– szyjka > najwęższa część łoża, służąca za uchwyt broni,
– szyna > połączenie luf broni myśliwskiej śrutowej lub kombinowanej,
– ściągać > wolne dochodzenie psa do zwietrzonej zwierzyny,
> zrywać strzeloną zwierzynę,
– ścinka > sierść zwierza obcięta kulą w miejscu trafienia,
– ślad > dawniej trop,
> znak pozostawiony przez zwierzynę, poza tropem,
– śladować > tropić,
– ślepia > oczy drapieżników,
– ślimy > rogi muflona,
– śrut > ołowiane kulki, stanowiące pocisk naboju śrutowego,
– śrutówka > myśliwska broń śrutowa,
– świeca > pionowy lot śmiertelnie postrzelonego ptaka,
> rakieta – skok zwierzyny płowej, rażonej strzałem na komorę,
– świece > oczy zwierzyny płowej,
– świst > głos wydawany przez wydry w okresie godowym,
> ostrzegawczy głos wydawany przez muflony, kozice i tchórze,
> odgłos skrzydeł przecinających powietrze,
– świstanie > głos wydawany przez słonkę w czasie ciągu,
T- tabakiera > zakończenie ryja dzika,
– tabun > duże stado dzikich gęsi lub kaczek,
– talerz > lustro, chusteczka, serwetka – biała plama na zadzie jeleniowatych,
– tarzać się > kąpać się w piasku, dotyczy jeleni i dzików,
– tarzawisko > suche, piaszczyste miejsce, w którym tarzają się jelenie i dziki,
– tchórek > fretka,
– teriery > grupa psów myśliwskich, używana do polowań jako dzikarze,
płochacze i norowce,
– toki > gra godowa ptaków,
– tokowik > ptak, który pierwszy odzywa się na tokowisku,
– tokowisko > sadowisko – teren na którym ptaki odbywają gody,
– ton główny > korkowanie – trzecia zwrotka pieśni głuszca,
– trafić > ubić zwierzynę celnym strzałem,
– trąbka brzozowa > wabik na łosia,
– trelowanie > druga zwrotka pieśni głuszca,
– tresura > układanie psa myśliwskiego,
– trofeum > spreparowane części zwierzyny łownej,
– trojak > trójlufka,
– troki > pętle, rzemienne lub sznurowe, do noszenia ubitego ptactwa,
– trop > odciski stóp zwierząt na śniegu lub na ziemi,
– tropienie > śledzenie zwierzyny po tropach,
> dochodzenie postrzelonej zwierzyny,
– trop sfarbowany > trop farbującej zwierzyny,
– trop wejściowy > trop prowadzący do tropionego miotu,
– trop wyjściowy > trop prowadzący na zewnątrz tropionego miotu,
– trójlufka > trzylufowa broń myśliwska,
– tryplet > trzy celne strzały jednego myśliwego do różnych celów,
– trzebienie > usuwanie jąder ubitej zwierzynie,
– trzeszcze > bałuchy, blaski – oczy zająca,
– trzewik > skórzana, czasem gumowa nakładka na kolbę, służąca do
przedłużenia kolby lub amortyzowania odrzutu,
– trzymać > osaczenie zwierzyny przez psy myśliwskie,
– tumak > kuna leśna,
– turzyca > sierść zająca i królika,
> nazwa zajęcy i królików,
– tusza > ciało ubitej zwierzyny grubej,
– tuszka > ciało ubitej zwierzyny drobnej,
– tyka > główna część poroża jeleniowatych,
U- ubić > ustrzelić zwierzynę,
– ubranie > ubarwienie ptaków,
– uciąć > nagle przerwać pieśń tokową,
– udziec > udo zwierzyny grubej,
– ukrócić > przyzwyczaić ptaka łowczego do ludzi, psów i koni,
– unosić > przyzwyczaić ptaka łowczego do przebywania na ręce sokolnika,
– uperlenie > wyrostki kostne pokrywające tyki kozła i jelenia byka,
– upolować > zdobyć zwierzynę w czasie polowania,
– uroczysko > odludne miejsce w knieji,
> część łowiska,
– usmoł > dzik o sukni oblepionej żywicą,
– ustrzelić > ubić zwierzynę,
– uszy > czuby z piór wyrastające z tyłu głowy samca bataliona,
– uwabić > nauczyć ptaka łowczego powracania na rękawicę,
W- wab > wabienie – naśladowanie przez myśliwego głosów zwierząt
lub ptaków, mające na celu zbliżenie się lub sprowokowanie
do odezwania się,
– wabidło > przyrząd do wabienia ptaka łowczego,
– wabik > przyrząd do wabienia zwierzyny łownej,
– wachlarz > ogon koguta głuszca,
– wadera > wilczyca – samica wilka,
– waga > stała ścieżka zwierzyny,
– walić >iść na myśliwego,
– warchlak > dzik w pierwszym roku życia,
– warczenie > odgłosy wydawane przez rysia w okresie godów,
– warowanie > pozycja psa, leżenie,
– wataha > stado wilków lub dzików,
– wąsacz > stary kogut dropia,
– wąsy > długie pióra przy dziobie koguta dropia,
– węglarz > lis o ciemnym ubarwieniu pyska i stawek,
– wiara myśliwska > grupa myśliwych,
– wiatr > węch psa myśliwskiego,
> zapach zwierzyny,
– widlica > rozwidlenie odnogi lub tyki u jeleniowatych,
– widłak > jeleń byk lub kozioł mający na tyce dwie odnogi,
– widłówka > młoda kuropatwa po utracie środkowych sterówek,
– wiecha > polano,
– wiecheć > pędzel,
– wieczny ósmak > jeleń byk, który z roku na rok powtarza poroże
w formie ósmaka,
– wielotykowiec > jeleń byk lub rogacz o porożu składającym się
z więcej niż dwóch tyk,
– wieniec > poroże jelenia byka,
– wieniec koronny > wieniec zakończony koronami,
– wieniec jednostronnie koronny > wieniec z koroną na jednej tyce,
– wietrznik > nos zwierząt drapieżnych i psa,
– wietrzyć > badać otoczenie za pomocą węchu,
– wilczek > młody wilk,
– wilczura > futro z wilczych skór,
– wilczyca > wadera – samica wilka,
– wilczy chód > sposób poruszania się watahy wilków, polegający na stawianiu
łap dokładnie w trop pierwszego wilka,
– wilczy dół > stosowana dawniej pułapka na zwierzynę, głównie wilki,
– wiosła > nogi ptaków wodnych,
– wizurka > przecinka w lesie, umożliwiająca obserwację lub oddanie strzału,
– wlot > miejsce trafienia zwierzyny,
– włóczka > wleczenie zabitego zwierzęcia w celu stworzenia tropu,
do szkolenia psa lub zwabienia drapieżników,
– włóczenie > znoszenie przez borsuka ściółki do wyścielenia nory,
– wnyk > pętla do łapania zwierzyny przez kłusowników,
– wodzić > prowadzić młode,
– wtok > wgłębienie w łusce naboju kulowego,
– wybębnić > wypłoszyć zwierzę z dziupli przez stukanie w pień drzewa,
– wybijak > przyrząd do wybijania spłonki z łuski pocisku śrutowego,
– wyciąg > urządzenie do wyciągania łuski z komory nabojowej,
– wycie > głos wilka,
– wyciec > ucieczka po ziemi ptaków łownych,
– wycieranie poroża > ścieranie scypułu przez jeleniowate,
– wycinek > trzyletni dzik, samiec,
– wyciskać > wygonić zwierzynę z kryjówki,
– wykot > rodzenie młodych u sarny, muflona, kozicy, zająca i królika,
– wylot > otwór przewodu lufy,
> miejsce wyjścia kuli z tuszy strzelonej zwierzyny,
> otwór nory lisa lub borsuka,
– wypalić > wystrzelić,
– wyprzedzenie > mierzenie z broni przed cel,
– wyrzutnik > eżektor,
– wystawić > wskazywać zwierzynę przez psa lub innego myśliwego,
– wyżły > grupa psów myśliwskich,
– wżery > rak – wgłębienia w lufie powstałe wskutek działania rdzy,
Z- zabawca > pies gończy, który nie mogąc odnaleźć tropu, szuka i głosi
w jednym miejscu,
– zabiegać > podbiegać na spotkanie z będącym w ruchu zwierzem,
– zachodzić > udawać się na stanowisko,
– zaciąg > opóźniony wystrzał, spowodowany nie właściwym spalaniem
się prochu,
– zacinać się > nagłe zastygnięcie wyżła w czasie okładania pola,
> niesprawność broni,
– zajady > kęsy,
– zajęczyca > samica zająca,
– zakład > miot,
– zalegać > zatrzymanie się zwierzyny na wypoczynek,
– zapady > wieczorne przyloty kogutów głuszca na tokowisko,
– zarzynanie > zabijanie przez wilka zdobyczy,
– zasadzanie głuszca > umiejscowienie zapadającego wieczorem głuszca,
– zasiadka > oczekiwanie w ukryciu na zwierzynę,
– zasięg > granica skutecznego strzału,
– zaśnieżyć się > zagrzebywanie się w śniegu kuropatw i cietrzewi, podczas
dużych mrozów,
– zatrop > miejsce w pobliżu tropu wejściowego do miotu,
– zaznaczenie strzału > reakcja ruchowa zwierzyny w zależności
od miejsca trafienia,
– zbarczyć > postrzelić praka w skrzydło,
– zdołować > strzelić poniżej celu,
– zestrzał > miejsce w którym znajdował się zwierz w chwili strzału,
– zew > ryk jelenia podczas rykowiska,
> wycie wilków,
– zgasić > ubić zwierza będącego w ruchu celnym strzałem,
– zgórować > trafić powyżej celu,
– zgrać > ustawić do oka przyrządy celownicze,
– zgraja > wataha – stado wilków,
– zgryzać > obgryzać pędy drzew,
– zgrzebła > cieki,
– zierniki > oczy ptaków,
– zimować > przebywać w zimie w danym łowisku,
– zimowisko > miejsce spędzania zimy ptaków wędrownych,
– zlatywanie > sfruwanie koguta głuszca do kur na ziemię,
– zloty > gromadzenie się ptaków w jednym miejscu,
– złaja > łaja – kilka sfor ogarów,
większa liczba dzikarzy,
– złamać się > o ptaku trafionym czystym strzałem,
– złożyć się > przyjąć właściwą postawę strzelecką,
– zostać w ogniu > o zwierzynie, padać na miejscu po celnym strzale,
– zrulować > o zającu, zostać w ogniu,
– zrzucać > pozbycie się poroża przez jeleniowate,
– zrzut > tyka poroża zrzucona przez samce jeleniowatych,
– zwierzyna czarna > dziki,
– zwierzyna drobna > lisy, zające, króliki, borsuki, jenoty, kuny, wydry,
piżmaki, tchórze, wiewiórki i ptaki łowne poza dropiem,
– zwierzyna gruba > łosie, jelenie, daniele, sarny, rysie, wilki, dziki i dropie,
– zwierzyna płowa > łosie, jelenie, sarny i daniele,
– żer > pokarm zdobywany przez zwierzynę w łowisku,
– żeremie > gniazdo bobrów,
– żerować > zdobywać pokarm,
– żerowisko > miejsce żerowania zwierzyny,
– żmijka > lis o czarnym włosiu na podbrzuszu,
– żmurek > lis o kasztanowym futrze,

X